Coronavirus (Covid-19)

Advice for people with diabetes and their families

Savefor later Page saved! You can go back to this later in your Diabetes and Me Close

Beth sy'n achosi diabetes?

Diabetes Math 1 

you.jpg

Mae diabetes Math 1 yn datblygu pan fydd y celloedd sy'n gwneud inswlin yn y pancreas wedi'u dinistrio. Nid oes neb yn siwr pam mae hyn yn digwydd, ond mae'n bosibl bod y corff yn ymosod ar ei gelloedd ei hunan yn sgîl feirws neu ryw haint.

Diabetes Math 2

Os ydych chi'n groenwyn a thros 40 oed, neu'n ddu, Asiaidd neu o leiafrif ethnig arall a thros 25 oed, ac os yw un neu ragor o'r pethau isod yn wir amdanoch chi, dylech chi ofyn i'ch meddyg am brawf diabetes:

Mae diabetes Math 2 ar rywun sy'n perthyn yn agos i chi (mam, tad, brawd neu chwaer).

  • Rydych chi dros eich pwysau; neu'n ddynes ac yn fwy na 31.5 modfedd am eich canol; neu'n ddyn Asiaidd ac yn fwy na 35 modfedd am eich canol, neu'n ddyn croenwyn neu groenddu'n ac yn fwy na 37 modfedd am eich canol.
  • Mae pwysau'ch gwaed yn uchel, neu rydych chi wedi cael trawiad ar y galon neu strôc.
  • Dynes dros eich pwysau ydych chi ac efo polycystic ovary syndrome.
  • Mae gennych chi impaired glucose tolerance neu  impaired fasting glycaemia.
  • Dynes sydd wedi cael gestational diabetes ydych chi.
  • Mae problemau iechyd meddwl difrifol gennych chi.

Po fwya'r nifer o'r rhain sy'n wir amdanoch chi, mwya'n y byd y perygl y bydd diabetes arnoch chi.

Eich oedran

Rydych chi mewn perygl o diabetes os ydych chi dros 40 oed, neu os ydych chi dros 25 oed ac yn ddu, Asiaidd neu o leiafrif ethnig arall. Mae'r perygl hwn yn cynyddu wrth i chi heneiddio, felly po hynaf ydych chi, po fwya'r perygl.

Eich teulu

Os oes diabetes yn eich teulu, rydych chi mewn perygl. Po fwyaf agos rydych chi'n perthyn i rywun â diabetes, mwya'r perygl i chi. Felly, os oes diabetes ar eich mam neu'ch tad, yn hytrach na'ch ewythr neu'ch modryb, mae mwy o berygl i chi.

Eich tras ethnig

Mae pobl o dras Affricanaidd-Caribïaidd neu Dde Asia ym Mhrydain bum gwaith o leiaf yn fyw tebyg o gael diabetes na phobl groenwyn.

Eich pwysau

Nid pawb â diabetes sydd dros ei bwysau, ond mae 80% o bobl â diabetes Math 2 dros eu pwysau adeg deiagnosis. Po fwyaf tew a segur ydych chi, mwya'r perygl i chi. Os ydych chi ddim yn si?r a ydych chi'n rhy drwm, gofynnwch i'ch meddyg fesur eich BMI.

Maint eich canol

Merched – os ydych chi'n fwy na 31.5 modfedd (80cm) am eich canol, mae mwy o berygl i chi.Dynion – os ydych chi'n groenwyn neu'n groenddu ac yn fwy na 37 modfedd (94cm) am eich canol, mae mwy o berygl i chi gael diabetes; os dyn Asiaidd ydych chi, 35 modfedd (90cm) neu fwy yw'r ffigur i chi.

Ffactorau eraill

Os oes gennych chi broblemau llif y gwaed; os cawsoch chi drawiad ar y galon neu strôc; neu os yw pwysau'ch gwaed yn uchel, efallai fod mwy o bergyl i chi gael diabetes.

Weithiau mae merched beichiog yn datblygu ffurf dros dro ar diabetes – gestational diabetes. Gall hyn gynyddu'r perygl iddyn nhw gael diabetes wedyn. Mae'r un peth yn wir am roi geni i faban mawr.

Mae merched â polycystic ovary syndrome sydd dros eu pwysau mewn perygl hefyd.

Oes oes gennych chi impaired fasting glycaemia (IFG) neu impaired glucose tolerance (IGT) mae mwy o glwcos (siwgr) yn eich gwaed nag sy'n normal ond does dim diabetes arnoch chi. Dylech chi fwyta'n iach, colli pwysau os oes angen, a gwneud digon o ymarfer corff, er mwyn atal datblygu diabetes. Gwnewch yn si?r hefyd y cewch eich profi am diabetes yn gyson.

Mae pethau eraill, fel cynnydd triglycerides (math o fraster yn y gwaed) a phroblemau iechyd meddwl difrifol hefyd yn gallu cynyddu'r perygl i chi gael diabetes.

Brand Icons/Telephone check - FontAwesome icons/tick icons/uk